ĐA NANG BUỒNG TRỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Buồng trứng đa nang là thủ phạm gây ra vô sinh hiếm muộn, đây là bệnh liên quan đến sự mất cân bằng hormone trong cơ thể phụ nữ. Gõ cụm từ này trên Google, chỉ trong 0,5 giây sẽ có khoảng 6.150.000 kết quả. Còn về y văn chính thống thì có khoảng 10.000 bài viết, nghiên cứu và tài liệu về hội chứng này. Con số này cho thấy sự phổ biến cũng như tính phức tạp và rắc rối của bệnh.

Bạn đang xem: Đa nang buồng trứng và cách điều trị

Tổng quan về bệnh

Buồng trứng đa nang tên tiếng anh là Polycystic Ovary Syndrome- PCOS là một dạng rối loạn nội tiết tố thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Bệnh tác động nhiều lên buồng trứng khiến chu kỳ kinh nguyệt rối loạn, tăng nồng độ nội tiết tố nam, làm hình thành nhiều nang nhỏ bên trong buồng trứng.

*
Đa nang buồng trứng là hội chứng thường gặp ở nữ giới

PCOS chứa nhiều nang noãn có kích thước từ 2- 6mm,đôi khi có nang lớn hơn chứa các tế bào sẹo. Buồng trứng có thể bị to ra với vỏ trơn bóng, dày hoặc cũng có thể là kích thước bình thường.

Số liệu thống kê cho thấy, khoảng 2,2- 26,7% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản (15- 44 tuổi) mắc phải hội chứng đa nang buồng trứng, 5 đến 10% trên tổng số phụ nữ. Nhiều người trong số họ không hề biết mình mắc bệnh nên không điều trị sớm dẫn đến nhiều biến chứng. Ở Mỹ, đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây vô sinh.

Nguyên nhân gây bệnh

Mặc dù hiện nay chưa tìm ra chính xác nguyên nhân của PCOS nhưng các nghiên cứu đã chỉ ra, bệnh có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau gồm kháng insulin, tăng mức độ hormone (gọi là androgen) và chu kỳ kinh nguyệt không đều.

Ngoài ra thì còn có vài nguyên nhân khác như:

Di truyền: nếu có mẹ hoặc chị/em giá mắc hội chứng này thì nguy cơ mắc bệnh của bạn sẽ cao hơn người bình thường.Chế độ ăn uống: chế độ ăn giàu tinh bột cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh.

Triệu chứng đa nang buồng trứng

Những người bị buồng trứng đa nang thường có những dấu hiệu như là:

Chu kỳ kinh nguyệt không đều: rối loạn kinh nguyệt có thể bao gồm cả khoảng thời gian dài không xuất hiện kinh nguyệt, ngày kinh quá ngắn hoặc quá dài, lượng máu quá nhiều hoặc quá ít.Béo phì: có tới 80% phụ nữ mắc buồng trứng đa nang bị béo phì.Lông trên mặt, ngực, bụng, đùi phát triển quá mức, còn được gọi là chứng mọc lông quá nhiều, ảnh hướng đến hơn 70% phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang.Mụn trứng xa nhiều sau độ tuổi thiếu niên, không đáp ứng được phương pháp điều trị mụn thông thường.Da nhờn.Tại vùng có nếp gấp như nách, cổ, háng bị da dày, mịn, sẫm màu- gọi là chứng dày lớp gai đen.Trong buồng trứng có nhiều túi nhỏ chứa đầy dung dịch lỏng còn gọi là túi nang.

Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh

Bất kỳ phụ nữ nào cũng có nguy cơ mắc hội chứng buồng trứng đa nang. Tuy nhiên, nếu có những yếu tố là nguyên nhân gây bệnh thì nguy nguy cơ sẽ cao hơn người bình thường. 

Nếu bạn có chu kỳ kinh nguyệt không đều, lúc dài lúc ngắn ngày, lượng máu kinh thất thường thì hãy nghĩ ngay đến nguy cơ buồng trứng đa nang và đi khám ngay. Ngoài ra, khi gia đình có người thân mắc hội chứng này thì khả năng bạn cũng bị là rất lớn. Do đó, các bác sĩ khoa phụ sản luôn khuyên mọi người nên quan tâm, theo dõi sức khỏe bản thân, khám sức khỏe phụ khoa định kỳ 6 tháng 1 lần hoặc ít nhất là 1 năm 1 lần để sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường của cơ thể và có biện pháp can thiệp kịp thời.

Biến chứng của bệnh

PCOS không chỉ ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản mà còn ảnh hưởng đến tất cả các khu vực khác của cơ thể. Nó làm tăng nguy cơ mắc bệnh phụ nữ, nặng hơn thì có thể gây ra những bệnh tật kéo dài suốt đời.

Một số biến chứng có thể gặp phải khi bị bệnh như:

Đa nang buồng trứng 1 bên hay 2 bên nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ có nguy cơ giảm khả năng sinh sản, thậm chí có người vô sinh hiếm muộn, do chu kỳ kinh nguyệt không đều, ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng và hậu quả là việc thụ tinh rất khó để thành công.Phụ nữ mắc hội chứng PCOS cũng có xu hướng dẫn đến tăng sinh nội mạc tử cung, làm niêm mạc tử cung quá dày dẫn tới nguy cơ bị ung thư nội mạc tử cung.Gây hội chứng ngưng thở lúc ngủ: là tình trạng ngưng thở trong 1 thời gian ngắn trong khi ngủ, tình trạng này lặp đi lặp lại nhiều lần vào ban đêm. Phụ nữ béo phì mặc hội chứng PCOS có nguy cơ mắc hội chứng này cao cấp 5- 10 lần so với người bình thường.Kháng insulin còn làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch. Ngoài ra còn gây ra hội chứng chuyển hóa mà hội chứng này góp phần gây ra cả tiểu đường và tim mạch.Phiền muộn: buồng trứng đa nang là do ảnh hưởng của nội tiết tố, sự thay đổi này dẫn đến tình trạng hói đầu, rậm lông, sạm da, thừa cân,...ảnh hưởng tiêu cực đến cảm xúc và tinh thần người bệnh. Họ thường xuyên cảm thấy lo lắng, buồn phiền, tình trạng này nếu kéo dài sẽ dẫn đến trầm cảm.

Biện pháp chẩn đoán

Bên cạnh đó thì bác sĩ cũng khám các dấu hiệu khác mụn trứng cá, sự phát triển của lông, tình trạng kháng insulin. Dựa vào kết quả khám lâm sàng đó, bác sĩ sẽ tiến hành thực hiện các kiểm tra cận lâm sàng để chẩn đoán bệnh như:

Xét nghiệm máu: đo và phân tích nồng độ hormone, loại trừ các trường hợp gây rối loạn kinh nguyệt hoặc tăng Androgen tương tự buồng trứng đa nang. Ngoài ra, phương pháp này còn cho biết kết quả mức độ dung nạp glucose, cholesterol và triglyceride lúc đói.Siêu âm: bác sĩ dựa vào hình ảnh siêu âm để kiểm tra được tình trạng buồng trứng hiện tại và độ dày niêm mạc tử cung.

Trường hợp người bệnh được chẩn đoán mắc hội chứng đa nang buồng trứng thì bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm bổ sung để tìm biến chứng, các xét nghiệm như:

Kiểm tra định kỳ huyết áp, dung nạp glucose, mức cholesterol và triglycerid.Tầm soát tình trạng trầm cảm và lo âu.Tầm soát hội chứng ngưng thở khi ngủ của người bệnh.

Phương pháp điều trị

Buồng trứng đa nang ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tâm lý và cuộc sống của người bệnh. Do đó, khi được chẩn đoán mắc bệnh, bạn cần có kế hoạch điều trị sớm nhất có thể theo phác đồ của bác sĩ.

Tùy vào tình trạng bệnh, sức khỏe tổng quát và khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị, bác sĩ sẽ hướng dẫn phác đồ điều trị cụ thể, đảm bảo có hiệu quả cao nhất. 

1. Điều trị tại bằng phương pháp hỗ trợ

Quá trình này thường bắt đầu từ việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt, thay đổi lối sống như giảm cân, ăn kiêng, tập luyện.

Giảm cân: nghiên cứu y khoa cho thấy, việc giảm 5- 10% trọng lượng cơ thể có thể giúp điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt, cải thiện các triệu chứng của bệnh. Thêm vào đó, giảm cân cũng giúp cải thiện cholesterol, giảm insulin từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh lý về tim mạch và tiểu đường.Ăn kiêng: chế độ ăn uống ít carbohydrate có hiệu quả trong cả giảm cân và giảm mức insulin người mắc hội chứng PCOS. Chế độ ăn kiêng với chỉ số đường huyết thấp cũng giúp điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt tốt hơn so với việc ăn theo chế độ thông thường.Tập thể dục: một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc tập thể dục 30 phút mỗi ngày và 3 lần mỗi tuần sẽ giúp phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang giảm cân hiệu quả. Ngoài ra, tập luyện còn giúp cải thiện quá trình rụng trứng và giảm mức insulin ở nữ giới.

2. Điều trị bằng thuốc

Bệnh buồng trứng đa nang có thể được điều trị bằng các loại thuốc dưới đây:

Thuốc tránh thai: hàng ngày uống thuốc tránh thai kết hợp estrogen và progestin sẽ giúp cân bằng hormone trong cơ thể người bệnh, từ đó điều chỉnh quá trình rụng trứng, làm giảm các triệu chứng của bệnh đồng thời ngăn ngừa ung thư nội mạc tử cung. Ngoài ra, người bệnh có thể sử dụng miếng dán tránh thai hoặc vòng âm đạo thay cho thuốc.Metformin (Glucophage, Fortamet): cải thiện mức insulin của người bệnh. Các nghiên cứu đã chứng minh, dùng Metformin kết hợp với tập thể dục và tuân thủ chế độ ăn kiêng sẽ giúp người bệnh giảm cân, giảm đường trong máu và giảm tình trạng rối loạn kinh nguyệt tốt hơn so với việc chỉ uống mình thuốc.Clomiphene (Clomid): loại thuốc này có tác dụng hỗ trợ sinh sản, trong điều trị hội chứng PCOS nó được dùng để kích thích phóng noãn giúp người bệnh có thể mang thai.Các phương pháp tẩy lông: ngoài dùng thuốc điều trị từ bên trong thì người bệnh cũng cần áp dụng phương pháp tẩy lông để ngăn ngừa sự mọc lông, tẩy vùng lông phát triển rậm rạp do PCOS. Kem Eflornithine (Vaniqa) được kê đơn nhằm làm chậm sự phát triển của lông. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể tham khảo phương pháp tẩy lông bằng laser, điện phân để loại bỏ vùng lông không mong muốn trên cơ thể.

Điều trị bằng thuốc cần tuân theo chỉ dẫn, đơn kê của bác sĩ, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc hay dùng đơn thuốc của người bệnh để tránh gây hại cho sức khỏe mà bệnh thì không chữa được.

3. Phẫu thuật nội soi buồng trứng

Trong một số trường hợp nhất định như quá nhiều nang, sử dụng các phương pháp kể trên nhưng không có cải thiện thì bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nhằm cải thiện khả năng sinh sản cho bệnh nhân. 

Bác sĩ tiến hành nội soi ổ bụng, cắt góc của buồng trứng để bề mặt buồng trứng mở ra, tạo thuận lợi cho rụng trứng hoặc tạo ra lỗ nhỏ ở buồng trứng (phẫu thuật đốt điểm buồng trứng) để làm giảm nồng độ hormone nam giới, kích thích trứng rụng.

Mặc dù phương pháp này chỉ cho hiệu quả tạm thời nhưng có đến hơn 50% trường hợp có thể mang thai trong vòng 1 năm kể từ khi phẫu thuật.

Xem thêm: Cà Vạt Và Top 10 Cách Thắt Cà Vạt Kiểu Truyền Thống Windsor, Cách Thắt Cà Vạt Kiểu Truyền Thống

Biện pháp phòng ngừa bệnh

Mặc dù hiện nay chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây nên hội chứng buồng trứng đa nang nhưng dựa vào những nghiên cứu về các yếu tố gây bệnh thì chị em hoàn toàn có thể phòng ngừa bệnh cũng như chủ động ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm bằng việc xây dựng và duy trì lối sống, sinh hoạt lành mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Duy trì cân nặng hơn lý: việc duy trì mức cân nặng hợp lý không chỉ giúp mang lại sức khỏe tốt mà còn giảm được những ảnh hưởng tiêu cực của bệnh đối với cơ thể. Nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có được chế độ ăn uống khoa học, kiểm soát cân nặng ở mức lý tưởng.Hạn chế carbohydrate: chế độ ăn nhiều carbohydrate sẽ làm tăng hàm lượng insulin trong cơ thể, do đó chị em cần hạn chế lượng carbohydrate trong khẩu phần ăn của mình.Tập thể dục thường xuyên: hỗ trợ năng ngừa và phòng tránh tình trạng kháng insulin, giúp kiểm soát cân nặng, phòng tránh hội chứng đa nang buồng trứng, đái tháo đường.Khám phụ khoa định kỳ: khám phụ khoa định kỳ sẽ giúp phát hiện các dấu hiệu của bệnh từ sớm, ngay từ khi bệnh chưa có biểu hiện rõ ràng. Bên cạnh đó, khám phụ khoa định kỳ còn giúp tầm soát bệnh, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm liên quan đến bệnh phụ khoa.